İsrafil Bedir
Keyfeni Tandırda
Yazılarım
İsrafil Bedir tarafından yazıldı.   
Salı, 25 Mayıs 2010 20:07


Keyfeni; yemeklerin ustası yani kısaca aşçı başı demektir. Yöremizde düğünlerde düğün evinin aşçılığını yapan kişiye verilen ad'dır Keyfeni. Düğün sahibi düğün davetiyesi yani şivemizle (okuntu) dağıtıp akabinde ekmek bayrağını kaldırdıktan sonra yakın köylerden veya kendi köyünden aşçılığı ile nam salmış bay yada bayan genellikle erkek olması tercihi ile düğününde üç gün boyunca yemek pişirmesi ve organize yapması için bir aşçı ile anlaşır belli bir ücret karşılığında.

Ekmek bayrağı; yöremizde güzel geleneklerimizdendir, okuntu dağıtıldıktan sonra düğüne bir hafta kalası düğün evinin tandırının üzerine beyaz bir bayrak asılır, asılma sebebide bu evde düğün olacaktır ve düğün hazırlığı için ekmek yapılmaktadır gören duyan köylüler için zaman zaman fırsat buldukca yardıma gelmeleri içindir, ekmek yapımı köy kadınları arasında evin hanımının ikramları ile neşe içersinde bir kac günde sürebilir. Ekmek yapımı tamamlandıktan sonra artık tandırlık gelecek keyfeni için Perşembe gününden itabaren mutfak (evlik) olacaktır.

Keyfeninin erkek olması sebebi ise malüm düğün sofrası çok kurulacaktır ve hayli misafir (okuntucu) gelecektir gece gündüz zamanlı zamansız, yemeklerin tüm gelenlere eksiksiz olarak yetmesi için ve yemek organizesinin kusursuz olması vede tandıra yanına keyfiye gelen çoluk çocuk akraba vs. gelenlere yemeği fuzulü dağıtmaması içindir, erkekler bu konuda tertipli ve katidir ayrıca asabidirler genellikle, bayanlar ise bu konularda dağınık ve otoriter olmadığı için tercih edilmezler, tabi bayan disiplinli ve otoriter keyfenilerde olur bu çok nadirdir.

Düğün Cuma günü Cuma namazına mütakip başlayacaktır, düğün sahibi Cuma namazı sonrası tüm köylüyü evine buyur eder, bu arada evde evin hanımı yani damat anası tarafından Bayrak süslenerek hazırlanır, bu süsleme köklü bir Türk töresidir, süsleme Bayrak tepesine kıp kırmızı bir elma takılır, ona bağlanmış küçük bir ayna bunlara ilaveten mavi bir boncuk ve süslü bir telek (tüy) ile küçük bir süslü mendil bağlanır. Cuma namazından çıkan tüm köylü ve eş dost akrabalar düğün evine gelerek süslenen Ay Yıldızlı Bayrağı cemaaet ile hocanın önderliğinde duğaladıkdan sonara uzun bir sırık ile evin tam önüne heryerden görünecek şekilde dikilir. Buna Bayrak kaldırma denir.

Düğün başlamıştır artık, ilk sofralar kurulur düğün evine, tabi kalabağın durumuna görede yakın akrabaların ve komşuların evinede sofralar hazırlanır. Dışardaki tüm cemaat buyur edilir ve afiyetle keyfenin hazırladığı yemekler yenir çaylar içilir hayırlı olsunlar denilir. İlk olarakda damat ve sadıcı dışarda oynatılır sonrada herkes evine gider. Artık okuntucular (davetliler) tekrardan ailesi ile içerden dışardan komşu köylerden akın akın okuntuya gelmeye başlarlar. Keyfeni için zor saatler başlamıştır artık, bir yanda gelen okuntucular bir yanda başında bekleyen çoluk çocuklar bir yandada laf anlamayan kadınlar keyfeniyi hayli yoracaklardır, Allah kolaylık versin keyfeniye yemekleri o pişirip o dağıtacaktır.

Okuntucu düğün evine silah sıkarak yada araba kornası ile veyada yürüyerek gelir, okuntucuyu dışarda davulcu karşılar, davulcuların karşılama havası ile damat dahil düğün evinin horantası yakın akrabaları misafiri taa dışarda karşılayıp önden yol gösdererek odaya kadar eşlik ederler, davulcularda okuntucular içeri oturana kadar okuntucu tamam deyip bahşişlerini verene kadar yanlarında çalarlar, okuntucuların isteğine görede sazcılarda ekip halinde içeri girerek gelen misafirlerin yanına vararak isteklerini çalıp söylerek oynayıp bahşişlerini alırlar mutlaka bahşiş verilir adettendir.

Ev hanesi ve yakınlar tekrardan odaya oturan misafirlere hoş geldin edip sigara ikram ederler, peşinden düğün kahvecisi kahvelerini getirir okuntucuya, kahvecide bu arada boşları alırken bahşişini alır okuntuculardan buda adettendir. Bu arada hemen keyfeniye okuntucunun kaç kişi olduğu söylenir, keyfeni yemek için hizmet eden sofra için yanına gelen gençlere kepçesiyle (çömçe) tabaklara doldurup verir. Gelen her okuntucuya mutlaka sofra kurulur ister bir kişi olsun isterse bir çok kişi olsun. Düğün sahibleride kurulan sofralara oturur eşlik ederler adettendir. Okuntuculara el göğüsde hizmet edilir hürmet bol olur kusur olmaz, hizmeti genelde köyün gençleri yapar.

Keyfeninin sorumluluğu çoktur bir çok gelecek misafir vardır herkese yetmesi lazımdır, yemek konusundaki tüm sorumluluk keyfenidedir, buna bağlı olarakta düğünü organize eden bir büyük vardır oda düğün kahyasıdır, kahyada tüm düğün organizesinden sorumlusudur, kolay değil üç gün düğün olacaktır. Tabi gençler bazen keyfeniyide kandırıp dışardaki arkadaşlarına veya kendilerinede fazladan yemek alırlar, yoksa keyfeniden yemek almak gerçekten zordur.

Cumartesi sabah erkenden veya Pazar sabahı erkenden tandırda keyfeniden dam pilavı isteyip afiyetle yemek adettir. Bu yoğunluk Pazar öğlen gelin ininceye yani gelin gelinceye kadar devam eder. Gelin duğalanıp indikten sonrada tüm köylü ve yakınlarla birlikte son kez sofralar kurulur yemek yenir hayırlı olsunlar denilir. Acizane anlatmaya çalıştım keyfeniyi, ayrıca düğün işleyişinde çok güzel adetlerimiz var ama konu dağılmaması için belirtmedim.

Şimdi kim haklı keyfenimi yoksa başında onca bekleyen insanmı? Allah yardımcısı olsun keyfeninin, kolaymı tandırda ocağın başında sıcağın karşısısında zaten pişmiş, terin suyun içinde kalmış, millet akın akın okuntuya gelecek, okadar insana yemekmi yeter (öğün), ayrıca başında bekleyen çoluk çocukmu ararsın, çocuklarının elinden tutup keyfeni emmi yada bibi şu olana şu gıza ha bisoğum iki tike et ver Allaha seversen hanavar diyen kadınlarımı ararsın, gerçekten zordur keyfenilik.

Keyfeni noorsün fığara; anam şaşdım yıldım temelli elinizden düun yeni başladı oba oğuntuya gelecek uşaanın elinden dutan yanımaaliyoo bune gıı obuyaşıı, şurdan baaa düun kayesini çıırın bi soluğ norecase gorsün gelsinde öonmü bişirecam yosam koyun avradıynan uşaynanmı uraşacam!, diyerekten yardımcılarınada, haydın anam sizde şarpazın eliniz iş gorsün okesiynen başındakileri uzaklaşdırmya çalışır ve bayağı yorulur sabır işidir Keyfenilik yapmak.

Menüde ( öğünde ) Genellikle;

Et yemeği; koyun yada dana kesilir, yayılımdan yav yayılımdan eti nezetli olmaz olurmu.

Bulama; yöremize has gatığ çorbası, olsada içsek goca bi gazan olsa yinir, ona ganmıyo insan.

Pilav; içinde kızarmış şehriyesiynen, hemde adettir sabah erden dam pilavı istemesi keyfeniden, er kalkarsanız.

Kuru fasülye; genelde olur, bereketlidir kendi torpamızda yetişir, pağladan olur pağladan, fasille.

Salata; bağda bahcede ne eksen yetişir, olurda salatasız soframı olur acılı soğanlı, yuğaynan soğumla işdah açar.

Ve hoşaf; tatlı menüsünde bu olur genelde, kuru üzüm ve çirden, çal gaşşı iderekten acele içilir, şirelide ondan.

Afiyet olsun düğüne okuntuya gelenlere.

Bu yemekleri tadan bilir, şehirlerde tüp üstünde pişen hormanlı yiyecekleri süsleyip hazırlayıp yemek damak tadı değildir, doğal ortamda yetiştirip, onuda meşe odunuyla galaylı gazanda pişirip yemektir damak tadı, emek olmadan yemek olmuyor gerçeği ile ustası keyfenin elinden yemek ayrıcalıktır. Tabi kime nasip olur, kimemi köyde düğünlere gidenlere, sizede okuntu yani davetiye geldiyse kaçırmayın hayırlı olsun dileklerinizle anadolu insanının misafir perverliğine şahit olun.

İsrafil Bedir.

 

Yorumlar  

 
#4 neslihan 2010-07-04 01:53
sizin dügünlerde adetler hala öyleyse beni dügününe mutlaka cagir
Alıntı
 
 
#3 turan turan 2010-05-27 19:39
Anlatım güzel olmuş teşekkür ederim tanıtım için. köy düğünü olsada gitsek ama artık köylerde bile bazen işin kolayına kaçılıyor ve sadece pilavlı etle geçişdirilmeye çalışılıyor bunun sebebide sanırım ekonomik zorluklardır. tabiki yöremizdeki düğünlerimiz genellikle keyveninin hazırladığı o muhteşem yemeklerle yapılmaktadır fakat köylerde düğünler çok seyrek olmakta nüfusun azlığından dolayı. bizler azda olsa seyrekte olsa kültürümüze sahip çıkmalıyız saygılarımla
Alıntı
 
 
#2 vildan 2010-05-27 18:50
nede güzel gözüküyorlar insanın canı çekti valla
Alıntı
 
 
#1 Ayşe Güleç 2010-05-26 00:49
Anlatım güzel yemekler güzel misafir ağırlamak güzel kim istemezki köy düğününe gitmeyi, bizim görgü ve göreneklerimiz zaten başlı başına kültür abidesi, keyfeni amca bi tabakda bana dam pilavı verirmisin bitmeden
Alıntı
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Copyright İsrafil Bedir

[DİZAYN-KURGU-YAPIM] GÜMÜŞ DİZAYN - Emrah Gümüşsoy